Navigating Business Through the Oil Crisis EP.1

Series: Navigating Business Through the Oil Crisis — EP.1 Costs Surging — How Much to Raise Prices? | EP.2 Supply Chain Disruption | EP.3 Don't Let Cash Flow Stall | EP.4 Strategic Planning Through the Crisis

Current Situation — How Much Is Oil Impacting Thai Businesses?

ไทยนำเข้าน้ำมันเหลวกว่า 30 ล้านบาร์เรลต่อmonth หากราคาน้ำมันขยับขึ้น $10 ต่อบาร์เรล ภาระต้นทุนนำเข้าเพิ่มทันที 300 ล้านเหรียญสหรัฐต่อmonth และImpactCannotหยุดแค่น้ำมัน — มันลามไปทุกต้นทุนที่เกี่ยวข้อง

Affected Costs	Real Figures (Mar 2026)	Hardest-Hit Businesses
Sea Freight Costs	Freight + insurance up 50-140%	Exports, raw material imports, food
Domestic Transport Costs	Diesel adjusted per global market prices	Logistics, retail, construction
Imported Raw Material Costs	Steel, plastic, chemicals rise with petrochemicals	Manufacturers, factories, construction
Factory Energy Costs	Electricity + industrial gas adjusted per LNG	All factory types
Packaging Costs	Plastic, foam, cardboard boxes rise with energy	Food, beverages, e-commerce

The Core Problem — Why Do Many Businesses "Guess" New Selling Prices Incorrectly?

เมื่อต้นทุนพุ่ง ผู้บริหารส่วนใหญ่จะถามทีมAccountingว่า "ต้นทุนขึ้นเท่าไหร่?" แต่คำตอบที่ได้มักจะเป็น:

• "รู้แค่ยอดรวม ไม่รู้ว่าสินค้าตัวไหนโดนเท่าไหร่" — เพราะไม่เคยทำ Cost Breakdown รายสินค้า
• "บอกได้แค่monthที่แล้ว monthนี้ยังไม่รู้" — เพราะปิดAccountingแบบ Periodic ต้องรอสิ้นmonth
• "ไม่รู้ว่าน้ำมันขึ้น 20% แล้วต้นทุนสินค้าแต่ละตัวขึ้นกี่ %" — เพราะไม่เคยทำ What-if Analysis
• "ขึ้นราคา 10% ไปก่อนแล้วกัน" — ตัวเลขจากการเดา ไม่ใช่จากข้อมูล

ธุรกิจที่ตั้งราคาจากการ "เดา" มีโอกาสเกิดปัญหา 2 แบบ:

Scenario	Consequence
Pricing too low	Margin shrinks, selling at a loss without realizing it, profits erode gradually until it's too late
Pricing too high	Customers flee to competitors, sales disappear, market share lost that's hard to recover

ทั้งสองแบบเกิดจากสาเหตุเดียวกัน — ไม่รู้ต้นทุนจริงของตัวเอง ซึ่งเป็นเรื่องที่Articles ต้นทุนจริงของธุรกิจผลิต — หาอย่างไร เมื่อไม่เคยทำ Perpetual ได้อธิบายไว้อย่างละเอียดแล้ว

Step 1: Cost Breakdown — Itemize Costs Clearly

ก่อนจะรู้ว่าต้องขึ้นราคาเท่าไหร่ ต้อง แยกต้นทุนสินค้าออกเป็นก้อนๆ ก่อน เพื่อดูว่าน้ำมันกระทบก้อนไหน เท่าไหร่:

Example: Domestically produced goods, selling price 1,000 baht

Cost Component	Before Crisis	% of Selling Price	Affected by Oil?
Direct Materials	350 บาท	35%	ถ้านำเข้า = โดนหนัก / ถ้าในประเทศ = โดนบางส่วน
Direct Labor	150 บาท	15%	No direct impact (short-term)
Energy/Utilities	80 บาท	8%	โดนเต็มๆ — ค่าไฟ ค่าแก๊ส
Transportation (Inbound + Outbound)	70 บาท	7%	โดนเต็มๆ — ดีเซล + ค่าระวาง
Other Overhead	100 บาท	10%	Partial (petrochemical-based packaging)
Total Cost	750 บาท	75%	—
Gross Margin	250 บาท	25%	—

จากตาราง ต้นทุนที่โดนกระทบโดยตรงจากน้ำมัน = ค่าพลังงาน (80) + ค่าขนส่ง (70) = 150 บาท หรือ 15% of Selling Price ถ้ารวมวัตถุดิบนำเข้าที่โดนบางส่วน อาจถึง 20–25%

Step 2: What-if Analysis — If Oil Rises X%, What Will Costs Be?

เมื่อรู้แล้วว่าก้อนไหนโดน ขั้นต่อไปคือ จำลองScenario (Scenario) ว่าถ้าน้ำมันขึ้น 20%, 40%, 60% ต้นทุนจะเปลี่ยนเท่าไหร่ — ซึ่งตรงนี้เป็นหัวใจของ ManagementBudgetไม่ให้บานปลาย

Scenario	ราคาน้ำมัน (Brent)	ค่าพลังงาน + ขนส่งเพิ่ม	Total Costใหม่	Margin เหลือ
Before Crisis	$75/บาร์เรล	—	750 บาท	25.0%
Scenario A: น้ำมันขึ้น 20%	$90/บาร์เรล	+30 บาท	780 บาท	22.0%
Scenario B: น้ำมันขึ้น 50%	$112/บาร์เรล	+75 บาท	825 บาท	17.5%
Scenario C: น้ำมันขึ้น 80%	$135/บาร์เรล	+120 บาท	870 บาท	13.0%

ตอนนี้เราอยู่ที่ Scenario B (Brent ~$114) — Margin หายไปจาก 25% เหลือ 17.5% ถ้าไม่ขึ้นราคา กำไรขั้นต้นหายไป 75 บาทต่อชิ้น

Stepsที่ 3: เทคนิค Forecast ต้นทุน — มองไปข้างหน้า ไม่ใช่แค่ดูหลัง

การรู้ว่าต้นทุน "เป็น" เท่าไหร่ยังไม่พอ ผู้บริหารต้องรู้ว่าต้นทุน "จะเป็น" เท่าไหร่ในอีก 1–3 monthข้างหน้า เพื่อตั้งราคาล่วงหน้าได้ นี่คือเทคนิค Forecast ที่ใช้ได้จริง:

เทคนิคที่ 1: Cost Driver Mapping

ระบุว่าต้นทุนแต่ละก้อน "ถูกขับเคลื่อน" โดยปัจจัยอะไร แล้วติดตามปัจจัยนั้นแทน:

ต้นทุน	Cost Driver	Resourcesที่ติดตาม
ค่าขนส่ง	ราคาดีเซล + ค่าระวางเรือ (BDI)	สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (EPPO), Freightos Baltic Index
ค่าพลังงาน	ราคา Brent + อัตรา Ft ค่าไฟ	EIA, กกพ. (คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน)
วัตถุดิบนำเข้า	ราคาตลาดโลก + อัตราแลกเปลี่ยน	LME (โลหะ), ICIS (เคมี), ธปท. (อัตราแลกเปลี่ยน)
บรรจุภัณฑ์	ราคา petrochemical feedstock	Platts, ICIS Petrochemical Index

เทคนิคที่ 2: Rolling Forecast (พยากรณ์แบบเลื่อน)

แทนที่จะทำBudgetปีละครั้งแล้วยึดตัวเลขเดิมตลอดทั้งปี ให้ใช้ Rolling Forecast — อัปเดตประมาณการทุก 1–3 month โดยดูจากข้อมูลจริง:

1. month 1: เก็บข้อมูลต้นทุนจริง เทียบกับBudget
2. month 2: ปรับประมาณการmonth 3–6 ตามแนวโน้มจริง
3. month 3: ปรับอีกครั้ง + ขยายมองไปอีก 3 month

วิธีนี้ทำให้ผู้บริหาร เห็นแนวโน้มล่วงหน้า ไม่ใช่แค่ดูตัวเลขที่ผ่านมาแล้ว ซึ่งสอดคล้องกับPrinciples การกระทบยอดBudgetกับAccounting

เทคนิคที่ 3: Sensitivity Analysis (วิเคราะห์ความอ่อนไหว)

คำนวณว่า ถ้าปัจจัยตัวเดียวเปลี่ยน มันกระทบกำไรเท่าไหร่:

พอรู้ Sensitivity แล้ว ผู้บริหารจะ ตั้ง Trigger Point ได้ เช่น "ถ้าน้ำมันเกิน $120 ต้องปรับราคาทันที" หรือ "ถ้าบาทอ่อนเกิน 38 ต้อง Hedge ค่าเงิน"

Stepsที่ 4: ตั้งราคาขายใหม่ — มีข้อมูลSupports

เมื่อรู้ต้นทุนจริง รู้ Scenario รู้ Forecast แล้ว Stepsสุดท้ายคือ ตัดสินใจว่าจะขึ้นราคาเท่าไหร่ โดยมีกลยุทธ์ 3 แบบ:

กลยุทธ์	วิธีการ	Suitable for	Risk
Full Pass-through	ผลักต้นทุนที่เพิ่มทั้งหมดไปที่ราคาขาย	สินค้าจำเป็น, Noneคู่แข่งมาก	ลูกค้าหนีถ้ามีทางChooseอื่น
Partial Absorption	แบ่งรับต้นทุนบางส่วน ขึ้นราคาบางส่วน	ตลาดแข่งขันสูง, ต้องรักษาลูกค้า	Margin หดตัวชั่วคราว
Value Re-engineering	ปรับสินค้า/บริการให้ต้นทุนลด โดยมูลค่าไม่หาย	ธุรกิจที่มี R&D หรือยืดหยุ่นได้	ใช้เวลา Cannotผลทันที

ผู้บริหารต้องดูบริบทอะไรอีก?

การขึ้นราคาCannotขึ้นอยู่กับต้นทุนอย่างเดียว ผู้บริหารต้องพิจารณา บริบทรอบด้าน ซึ่งจะครอบคลุมใน EP ถัดๆ ไปของซีรีส์นี้:

บริบทที่ต้องดู	คำถามImportant	Read moreใน
Supply Chain	Supplier ยังส่งของได้ไหม? Lead Time เพิ่มขึ้นเท่าไหร่? มี Backup Supplier?	EP.2
Cash Flow	เงินสดพอจ่าย Supplier ที่ต้นทุนสูงขึ้นไหม? Credit Term ยังไหวไหม?	EP.3
คู่แข่ง	คู่แข่งขึ้นราคาแล้วหรือยัง? ถ้าเราขึ้นก่อน ลูกค้าจะหนีไปหาใคร?	EP.4
ลูกค้า	ลูกค้า Segment ไหน sensitive ต่อราคา? ขึ้นทุกตัวหรือChooseขึ้นบางตัว?	EP.4
นโยบายรัฐ	รัฐจะอุดหนุนค่าพลังงานไหม? มีมาตรการช่วย SME?	EP.4
อัตราแลกเปลี่ยน	บาทอ่อน/แข็ง ซ้ำเติมหรือช่วยลดต้นทุน?	EP.3

ERP ช่วยเรื่องนี้ได้อย่างไร?

ทุกStepsที่กล่าวมา — Cost Breakdown, What-if Analysis, Forecast, Sensitivity Analysis — ต้องอาศัย ข้อมูลที่ถูกต้อง แม่นยำ และทันเวลา ซึ่งเป็นสิ่งที่ระบบ ERP ทำได้ดีกว่า Excel:

สิ่งที่ต้องทำ	Excel	ERP
Cost Breakdown รายสินค้า	ต้อง Key ข้อมูลจากหลายแหล่ง เสี่ยงผิดพลาด	ดึงจาก BOM + Routing + Purchase Automated
What-if Analysis	ทำได้แต่ต้อง update ข้อมูลด้วยมือ	ปรับตัวแปรแล้ว simulate ได้ทันที
Margin Monitoring	รู้ตอนสิ้นmonth (ช้าเกินไป)	เห็น Real-time ทุก Order ทุกวัน
Rolling Forecast	ใช้เวลาCreate + update มาก	Createจาก Actual ที่มีอยู่แล้ว ปรับเร็ว
Price List Update	แก้ทีละItems ลืมได้ง่าย	อัปเดต Price List กลาง ใช้ได้ทุก Order ทันที
Alert เมื่อ Margin ต่ำกว่าเกณฑ์	None ต้องตรวจเอง	ตั้ง Alert Automated แจ้งผู้บริหารทันที

ถ้าสนใจเรื่อง ManagementRisk ในภาพรวม สามารถอ่านArticlesเรื่อง Risk Management ที่อธิบายกรอบคิดเพิ่มเติมได้

Summary — Checklist สำหรับผู้บริหาร

ทำได้ทันที (วันนี้)	ทำได้เมื่อมี ERP
แยก Cost Breakdown สินค้าหลัก 10 ตัว	Cost Breakdown Automatedทุกสินค้า
ทำ What-if 3 Scenarios ใน Excel	Simulate ได้ทันที ปรับตัวแปรแล้วเห็นผลเลย
ติดตาม Cost Driver รายweek	Dashboard Margin Real-time + Alert Automated
ตั้ง Trigger Point สำหรับปรับราคา	ระบบเตือนเมื่อ Margin ต่ำกว่าเกณฑ์
ทำ Rolling Forecast ทุก 2 week	Rolling Forecast จาก Actual ที่ update ทุกวัน

ในภาวะวิกฤต ธุรกิจที่อยู่รอดไม่ใช่ธุรกิจที่ใหญ่ที่สุด แต่คือธุรกิจที่ "รู้ตัวเลขของตัวเอง" เร็วที่สุด — รู้ต้นทุนจริง รู้ Margin จริง แล้วตัดสินใจจากข้อมูล ไม่ใช่จากความรู้สึก

- Saeree ERP Team

Read more EP.2: Supply Chain สะดุด ต้องปรับอะไรบ้าง? — แผนจัดซื้อฉุกเฉินและกระจายRisk

References

• Al Jazeera — Iran war threatens prolonged impact on energy markets
• Morgan Stanley — Iran Conflict: Oil Price Impacts and Inflation
• TDRI — เศรษฐกิจไทยกับเกมTaxทรัมป์ มีRiskใดรอเราอยู่ในปี 2026
• spacebar.th — น้ำมันสำรอง 60 วัน วิกฤตฮอร์มุซในเงาสงคราม
• InfoQuest — รมว.อุตฯ สั่งเตรียม 4 มาตรการเร่งด่วนรับมือ