ข้อควรระวังก่อนใช้ AI ในภาครัฐ

ตารางสรุป 5 AI Tools ฟรีสำหรับผู้บริหารภาครัฐ

ก่อนลงรายละเอียดแต่ละตัว ลองดูตารางสรุปเปรียบเทียบทั้ง 5 เครื่องมือก่อน:

Tool	ผู้พัฒนา	ฟรี?	เหมาะกับงานอะไร
ChatGPT	OpenAI	ฟรี (จำกัด)	ร่าง, สรุป, แปลเอกสาร
Claude	Anthropic	ฟรี (จำกัด)	วิเคราะห์เอกสารยาว, ร่าง TOR
Google NotebookLM	Google	ฟรี	สรุปรายงาน, สร้าง Audio Overview
Google Gemini	Google	ฟรี	ค้นหาข้อมูล, วิเคราะห์ข้อมูล
Microsoft Copilot	Microsoft	ฟรี (จำกัด)	ช่วยงานใน Word/Excel/PowerPoint

แนะนำ 5 AI Tools แต่ละตัวอย่างละเอียด

1. ChatGPT — ผู้ช่วยร่างเอกสารอเนกประสงค์

ผู้พัฒนา: OpenAI
ฟรี: ChatGPT Free (GPT-4o mini, จำกัดจำนวนข้อความต่อวัน)

ChatGPT เป็น AI chatbot ที่คนไทยรู้จักมากที่สุด เปิดให้ใช้ฟรีผ่านเว็บไซต์ chat.openai.com เพียงสมัครบัญชีก็เริ่มใช้งานได้ทันที จุดเด่นคือ ใช้ง่าย พิมพ์คำสั่งเป็นภาษาไทยได้ และรองรับงานหลากหลาย

Use cases ในงานราชการ:

• ร่างหนังสือราชการ — พิมพ์ว่า "ร่างหนังสือเชิญประชุมคณะกรรมการบริหาร เรื่องแผนงบประมาณประจำปี 2570" แล้ว ChatGPT จะร่างให้พร้อมรูปแบบหนังสือราชการ ตั้งแต่ที่ วันที่ เรื่อง เรียน จนถึงลงท้าย
• แปลเอกสารไทย-อังกฤษ — สำหรับงานประสานต่างประเทศ ส่งรายงาน MOU หรือสรุปผลการดำเนินงานเป็นภาษาอังกฤษ ให้ ChatGPT แปลได้แม่นยำกว่า Google Translate มาก
• สรุปประเด็นจากรายงานยาว — คัดลอกเนื้อหารายงานใส่เข้าไป แล้วสั่ง "สรุปประเด็นสำคัญ 5 ข้อ" ChatGPT จะสกัดใจความสำคัญให้ภายในไม่กี่วินาที
• ร่างบันทึกข้อความ — ระบุเรื่อง ผู้รับ วัตถุประสงค์ แล้ว ChatGPT จะร่างบันทึกข้อความภายในให้พร้อมนำไปปรับแก้

ข้อจำกัด: ChatGPT Free จำกัดจำนวนข้อความต่อวัน และรุ่นฟรีอาจไม่ได้ใช้โมเดลล่าสุด (GPT-4o เต็มรุ่นต้องสมัคร Plus $20/เดือน) อย่างไรก็ตาม สำหรับงาน ad-hoc อย่างร่างเอกสารและแปลภาษา รุ่นฟรีก็เพียงพอแล้ว

2. Claude — เก่งเอกสารยาว วิเคราะห์ลึก

ผู้พัฒนา: Anthropic
ฟรี: Claude Free (claude-sonnet, จำกัดจำนวนข้อความ)

Claude เป็น AI จาก Anthropic ที่มีจุดเด่นเรื่อง Context window สูงถึง 200,000 tokens (ประมาณ 500 หน้า A4) ในรุ่นฟรี หมายความว่าคุณสามารถใส่เอกสารยาวเข้าไปทั้งฉบับแล้วให้ Claude วิเคราะห์ได้ ใช้งานผ่าน claude.ai

Use cases ในงานราชการ:

• วิเคราะห์ TOR (Terms of Reference) — ก่อนจัดซื้อจัดจ้าง ใส่ TOR ทั้งฉบับเข้าไปแล้วถาม Claude ว่า "มีจุดไหนที่ขาดหายไป มีข้อกำหนดไหนที่อาจทำให้เกิดปัญหาภายหลัง" Claude จะวิเคราะห์ทีละข้อให้
• เปรียบเทียบระเบียบ กฎหมาย ข้อบังคับ — ใส่ระเบียบ 2-3 ฉบับเข้าไปพร้อมกัน แล้วถาม "จุดที่ต่างกันคืออะไร จุดที่อาจขัดแย้งกันคืออะไร" Claude จะสรุปเปรียบเทียบเป็นตารางให้
• ร่างสรุปผลการดำเนินงานประจำปี — ใส่ข้อมูลผลงานทั้งปีเข้าไป แล้วให้ Claude ร่างสรุปในรูปแบบที่เหมาะสำหรับนำเสนอผู้บริหาร
• ทบทวนร่างสัญญา — ใส่ร่างสัญญาจ้างเข้าไป แล้วให้ Claude ชี้ประเด็นที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติม

ข้อจำกัด: Claude Free จำกัดจำนวนข้อความต่อวัน เมื่อใช้ครบโควตาจะต้องรอวันถัดไป รุ่นเสียเงิน (Claude Pro $20/เดือน) ให้โควตามากกว่าและเข้าถึงโมเดลที่ดีกว่า

3. Google NotebookLM — สรุปรายงานเป็น Podcast

ผู้พัฒนา: Google
ฟรี: ฟรีทั้งหมด (ใช้ Google Account)

NotebookLM เป็นเครื่องมือจาก Google ที่น่าสนใจมากสำหรับผู้บริหาร เพราะสามารถ อัพโหลด PDF, เว็บไซต์ หรือ Google Docs เข้าไป แล้วสรุปอัตโนมัติ และที่เป็นจุดเด่นเฉพาะตัวคือ ฟีเจอร์ Audio Overview ที่แปลงเนื้อหาเป็นรูปแบบ Podcast ให้ฟังได้ ใช้งานผ่าน notebooklm.google

Use cases ในงานราชการ:

• สรุปรายงานการประชุมคณะกรรมการ — อัพโหลดรายงานการประชุม 50 หน้าเข้าไป แล้วถาม "มติที่ประชุมทั้งหมดมีอะไรบ้าง" หรือ "ประเด็นที่ต้องติดตามมีอะไร" NotebookLM จะตอบโดยอ้างอิงจากเอกสารที่ใส่เข้าไปเท่านั้น ลดโอกาส hallucinate
• ศึกษานโยบาย แผนยุทธศาสตร์ มติ ครม. — อัพโหลดเอกสารนโยบายหลายฉบับเข้าไป แล้วถาม "แต่ละนโยบายเกี่ยวข้องกับหน่วยงานเราอย่างไร" NotebookLM จะสังเคราะห์ให้
• สร้าง Audio Overview เพื่อฟังระหว่างเดินทาง — ผู้บริหารที่ไม่มีเวลาอ่านรายงานยาว สามารถให้ NotebookLM สร้างเป็นเสียงบรรยาย (เหมือน Podcast) แล้วฟังในรถระหว่างเดินทางไปประชุมได้

ข้อจำกัด: Audio Overview รองรับภาษาอังกฤษได้ดีที่สุด ภาษาไทยอาจมีข้อจำกัดในบาง feature นอกจากนี้ต้องใช้ Google Account ในการเข้าถึง

4. Google Gemini — ค้นหาข้อมูลฉลาด

ผู้พัฒนา: Google
ฟรี: Gemini Free (Gemini 2.0 Flash)

Gemini เป็น AI จาก Google ที่มีจุดเด่นเรื่อง การเชื่อมต่อกับ Google Search ทำให้ข้อมูลอัปเดตล่าสุด ต่างจาก ChatGPT และ Claude ที่มีข้อมูลถึงแค่วันที่ถูก train Gemini สามารถค้นหาข้อมูลปัจจุบันจากอินเทอร์เน็ตได้ ใช้งานผ่าน gemini.google.com

Use cases ในงานราชการ:

• ค้นหาข้อมูลมติ ครม. ระเบียบใหม่ — ถาม "มติ ครม. ล่าสุดเกี่ยวกับการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐมีอะไรบ้าง" Gemini จะค้นหาจาก Google แล้วสรุปให้พร้อมแหล่งอ้างอิง
• วิเคราะห์ข้อมูลจาก Google Sheets — เชื่อมต่อกับ Google Workspace ได้ สามารถให้ Gemini วิเคราะห์ข้อมูลใน Sheets สร้างกราฟ หรือหาแนวโน้ม
• สรุปอีเมลยาว สร้างร่างตอบอีเมล — สำหรับผู้ที่ใช้ Gmail สามารถให้ Gemini สรุปอีเมลยาวๆ แล้วร่างคำตอบให้
• ค้นคว้าข้อมูลเปรียบเทียบ — เช่น "เปรียบเทียบนโยบาย Digital Government ของไทย สิงคโปร์ และเกาหลีใต้" Gemini จะค้นหาข้อมูลจากหลายแหล่งแล้วสรุปให้

ข้อจำกัด: ผลลัพธ์อาจไม่แม่นยำ 100% โดยเฉพาะข้อมูลที่ต้องความเฉพาะทาง ต้องตรวจสอบแหล่งอ้างอิงเสมอ และ Gemini Free มีการจำกัดจำนวนคำถามต่อนาที

5. Microsoft Copilot — ช่วยงานใน Office 365

ผู้พัฒนา: Microsoft
ฟรี: Copilot Free (ใช้ได้ผ่านเว็บ copilot.microsoft.com)

Microsoft Copilot เป็น AI ที่มีจุดเด่นเรื่อง การผสานกับ Microsoft ecosystem ที่หน่วยงานราชการส่วนใหญ่ใช้อยู่แล้ว (Word, Excel, PowerPoint, Outlook) รุ่นฟรีใช้ได้ผ่านเว็บเบราว์เซอร์ โดยไม่ต้องติดตั้งอะไรเพิ่ม

Use cases ในงานราชการ:

• สร้าง PowerPoint สรุปผลงาน — พิมพ์ว่า "สร้าง presentation 10 สไลด์ เรื่องสรุปผลการดำเนินงานไตรมาส 1" แล้ว Copilot จะสร้าง outline ให้ พร้อมเนื้อหาในแต่ละสไลด์
• วิเคราะห์ข้อมูลใน Excel — ใส่ตาราง Excel เข้าไป แล้วถาม "วิเคราะห์แนวโน้มค่าใช้จ่าย 3 ปีย้อนหลัง" Copilot จะสร้างกราฟและสรุปให้
• ร่าง email ใน Outlook — ระบุหัวข้อและประเด็นสำคัญ แล้ว Copilot จะร่างอีเมลให้พร้อมส่ง
• สรุปเอกสาร Word — เปิดเอกสาร Word ยาวๆ แล้วให้ Copilot สรุปประเด็นสำคัญ

ข้อจำกัด: Copilot ฟรีใช้ได้แค่ผ่านเว็บ ไม่ได้ integrated กับ Office apps โดยตรง หากต้องการใช้ Copilot ที่ฝังอยู่ใน Word, Excel, PowerPoint, Outlook ต้องซื้อ Microsoft 365 Copilot ซึ่งมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม

เมื่อ AI ฟรีไม่พอ — ทำไมต้องมี ERP

AI Tools ทั้ง 5 ตัวที่แนะนำข้างต้น ช่วยงาน ad-hoc ได้ดีมาก เช่น ร่างเอกสาร สรุปรายงาน แปลภาษา ค้นหาข้อมูล แต่สิ่งที่ AI ฟรีเหล่านี้ทำไม่ได้คือ จัดการงานประจำวันขององค์กร อย่างเป็นระบบ

ลองนึกภาพ: ผู้บริหารใช้ ChatGPT ร่างหนังสือราชการ ใช้ Claude วิเคราะห์ TOR แต่เมื่อถึงเรื่องการเงิน การจัดซื้อจัดจ้าง การบริหารพัสดุ การคำนวณเงินเดือน สิ่งเหล่านี้ต้องการ ระบบที่เก็บข้อมูลถาวร ตรวจสอบได้ และเชื่อมโยงทุกแผนก ซึ่งนั่นคือหน้าที่ของ ERP

ยิ่งไปกว่านั้น เมื่อองค์กรมี ERP เป็นรากฐาน ข้อมูลที่ป้อนเข้า AI ก็จะมีคุณภาพมากขึ้น ผลลัพธ์จาก AI จึงแม่นยำขึ้นตามไปด้วย (อ่านเพิ่มเติม: 90% ขององค์กรลงทุน AI แล้วไม่คุ้ม — ทำไม ERP ต้องมาก่อน)

สรุป

ปี 2569 ผู้บริหารภาครัฐมีเครื่องมือ AI ฟรีให้ใช้มากมาย ไม่ต้องรอจัดซื้อจัดจ้าง ไม่ต้องรองบประมาณ แค่สมัครบัญชีก็เริ่มใช้ได้ทันที:

1. ChatGPT — ร่างเอกสาร แปลภาษา สรุปประเด็น
2. Claude — วิเคราะห์เอกสารยาว เปรียบเทียบระเบียบ ทบทวน TOR
3. NotebookLM — สรุปรายงานจาก PDF ฟังเป็น Podcast
4. Gemini — ค้นข้อมูลอัปเดตล่าสุด วิเคราะห์ Google Sheets
5. Copilot — ช่วยงาน PowerPoint, Excel, Word

แต่อย่าลืมว่า AI ฟรีเหล่านี้ช่วยได้แค่งาน ad-hoc หากต้องการจัดการงานประจำวันอย่างเป็นระบบ — การเงิน พัสดุ จัดซื้อ ทรัพยากรบุคคล — องค์กรยังต้องมี ระบบ ERP เป็นรากฐาน ที่ AI จะต่อยอดได้ในอนาคต

สนใจปรึกษาเรื่องระบบ ERP สำหรับหน่วยงานภาครัฐ สามารถนัดหมาย Demo ฟรี หรือติดต่อทีมที่ปรึกษาจากบริษัท แกรนด์ลีนุกซ์ โซลูชั่น จำกัด ได้ทันที